VPS رایگان برای بکاند؟ سرور، دیتابیس و API را یکجا بگیرید
VPS رایگانِ پایدار وجود ندارد و برای بکاند هم لازمش ندارید. ببینید سرور و دیتابیس و API یکجا چطور کار میکند و هزینهاش با سرور مجازی چه فرقی دارد.
در این مطلب
اگر دنبال «VPS رایگان» میگردید، تقریباً همیشه یک چیز را میخواهید: جایی که برنامهتان بالا بماند، بدون اینکه ماهانه پول بدهید. جواب صادقانه این است که VPS رایگانِ پایدار وجود ندارد — ولی خبر بهتر این است که برای بکاند، احتمالاً اصلاً به سرور مجازی نیاز ندارید. این مقاله میگوید گزینههای «رایگان» واقعاً چه هستند، هزینهی پنهان سرور ارزان چیست، و چطور میشود سرور و دیتابیس و API را یکجا و با پرداخت ساعتی داشت.
VPS رایگان واقعاً وجود دارد؟
هر چیزی که با این عنوان تبلیغ میشود، یکی از این چهارتاست:
- دورهی آزمایشی. چند ماه رایگان، بعد نرخ کامل. معمولاً کارت بینالمللی هم میخواهد که برای کاربر ایرانی خودش یک مانع جدی است.
- سطح رایگانِ خیلی محدود. رم و پهنای باند در حدی که برای یادگیری خوب است و برای کاربر واقعی نه. اولین باری که محصولتان دیده شود، همانجا میخوابد.
- سرورهای بیصاحب. ارزان یا رایگان، بدون پشتیبانی و بدون تضمین اینکه فردا هم روشن باشد. دادهی مشتریتان را روی چنین چیزی نمیگذارید.
- حسابهای اشتراکی و روشهای خاکستری. ریسک از دست دادن کل پروژه، در ازای صرفهجویی چند صد هزار تومانی.
نتیجهی عملی: برای پروژهای که قرار است کاربر واقعی داشته باشد، «رایگان» یعنی «موقت». سؤال درست این نیست که از کجا سرور رایگان بگیریم؛ این است که چقدر از این سرور را واقعاً لازم داریم.
سرور مجازی ارزان، هزینهای که در قیمتش نیست
فرض کنید یک VPS ارزان میگیرید. چیزی که پرداخت میکنید اجارهی ماهانه است؛ چیزی که واقعاً خرج میکنید این است:
- نصب و تنظیم سیستمعامل، PostgreSQL، Nginx، گواهی SSL، فایروال
- نوشتن یا خریدن خودِ بکاند — چون VPS فقط یک ماشین خالی است، نه API
- بکاپ گرفتن، و مهمتر: یک بار تست کردن اینکه بازیابی واقعاً کار میکند
- وصلهی امنیتی و ارتقای نسخهها، تا آخر عمر پروژه
- و آن شبی که سرویس ساعت دو میخوابد و کسی باید بیدار شود
هیچکدام از اینها محصول شما را متمایز نمیکند. اینها مالیاتی است که برای «داشتن سرور» میدهید. اگر یک نفرید یا تیم کوچکید، این مالیات از اجارهی سرور خیلی گرانتر تمام میشود.
سؤال درست: سرور میخواهید یا بکاندی که کار کند؟
اگر کاری که میخواهید انجام دهید این است — ذخیرهی داده، خواندن و نوشتن از اپ یا سایت، ثبتنام و ورود کاربر، آپلود فایل — آنوقت شما سرور نمیخواهید. شما بکاند میخواهید، و سرور فقط چیزی است که تا امروز مجبور بودید برای رسیدن به آن از رویش رد شوید.
فیکارو دقیقاً همین وسط را حذف میکند: مدل داده را در پنل تعریف میکنید و API واقعی، روی دیتابیس واقعی، همان لحظه بالا میآید.
سرور، دیتابیس و API در یک صورتحساب
چیزی که در فیکارو با هم میآید و جدا خریداری نمیشود:
- زیرساخت و اجرا — سروری که پروژه روی آن بالاست، داخل ایران. نه IP جدا میخرید، نه SSH میزنید، نه دیپلوی میکنید.
- دیتابیس PostgreSQL اختصاصی هر پروژه با بکاپ منظم. نصب و تنظیم و نگهداریاش با ما.
- بکاند و API که از روی مدل دادهی خودتان ساخته میشود: فیلتر و مرتبسازی و صفحهبندی، رابطهها، و قالب خطای استاندارد (مستندات کار با API).
- احراز هویت کاربران نهایی با JWT و دسترسی سطح رکورد (مستندات).
- مستندات Swagger و کالکشن Postman که خودکار بهروز میمانند.
- دامنه و SSL و محدودیت نرخ — بخشی از سرویس، نه کاری که شما بکنید.
یعنی بهجای «اجارهی سرور + وقت راهاندازی + هزینهی توسعهی بکاند»، یک قلم دارید.
VPS جدا در برابر بکاند یکپارچه
| معیار | VPS جدا | فیکارو |
|---|---|---|
| زمان تا اولین API | روزها تا هفتهها | همان نشست کاری |
| دیتابیس | خودتان نصب و تنظیم میکنید | PostgreSQL اختصاصی، آماده |
| خودِ بکاند | باید نوشته یا خریده شود | از مدل داده ساخته میشود |
| مستندات API | معمولاً هیچوقت نوشته نمیشود | خودکار و همیشه بهروز |
| بکاپ و وصلهی امنیتی | با شما | با سرویس |
| وقتی پروژه خاموش است | اجارهی کامل را میدهید | هزینهای ندارد |
| مدل پرداخت | ماهانهی ثابت | ساعتی از کیفپول، به تومان |
| دسترسی root و نصب دلخواه | دارید | ندارید |
آخرین ردیف را عمداً نگه داشتهایم: اگر واقعاً به دسترسی سطح سیستم نیاز دارید، VPS ابزار درست است و فیکارو نیست. برای بقیهی ردیفها، معامله معمولاً به نفع بکاند یکپارچه است.
هزینه دقیقاً چطور حساب میشود
مدل، اشتراک ماهانه نیست:
- با ثبتنام اعتبار هدیه در کیفپول شما مینشیند و بدون وارد کردن هیچ اطلاعات پرداختی شروع میکنید.
- بعد از آن، هزینهی پلن ساعتبهساعت از کیفپول کسر میشود — فقط برای ساعتهایی که بکاندتان روشن است.
- کیفپول را هر مبلغی که خواستید شارژ میکنید، از ۱۰ هزار تومان. لازم نیست هزینهی یک ماه کامل را از قبل داشته باشید.
- پروژهی متوقف هزینهای ندارد. این دقیقاً همان چیزی است که با اجارهی VPS نمیشود: سرور خاموش هم پول میگیرد.
صفحهی قیمتگذاری نشان میدهد هر مبلغ شارژ، پروژهی شما را چند روز روشن نگه میدارد. قیمتها به تومان است و از درگاه بانکی داخلی پرداخت میشود — بدون کارت بینالمللی و بدون واسطه.
مقایسهی منصفانه، «قیمت پلن در برابر اجارهی VPS» نیست. طرف دوم را باید با هزینهی راهاندازی و نگهداری و توسعهی بکاند جمع کرد؛ آنوقت دو عدد همجنس میشوند.
کجا هنوز به سرور نیاز دارید
صادق باشیم — سه مورد هست:
- میزبانی فرانتاند — فعلاً. امروز فیکارو بکاند را اجرا میکند و فایلهای سایت یا پنل وب شما جای دیگری میزبانی میشوند؛ خوشبختانه این بخش سبک است و معمولاً رایگان یا بسیار کمهزینه. از این سه مورد، تنها همین یکی قرار است برداشته شود — پایینتر ببینید.
- پردازش سنگین و سرویس اختصاصی. رندر ویدیو، مدل یادگیری ماشین، یا هر چیزی که ماشین اختصاصی میخواهد.
- دسترسی سطح سیستم. اگر باید نرمافزار دلخواه نصب کنید یا به خود ماشین SSH بزنید، شما واقعاً VPS میخواهید.
برای منطق تجاری اما لازم نیست به سرور برگردید: موتور قوانین اعتبارسنجی و فیلد محاسباتی و محرک شرطی را بدون کد میسازد، و آنجا که یک شرط ساده کافی نیست، لایهی جاوااسکریپت داخل پنل و وبهوک دریچهی خروجاند.
شروع در چند دقیقه
- ثبتنام رایگان — اعتبار هدیه میگیرید، پرداختی لازم نیست.
- پروژه بسازید؛ از قالب آماده شروع کنید یا مدل دادهی خودتان را تعریف کنید (مدل داده).
- اعمال کنید — اندپوینتها همان لحظه فعال میشوند، بدون build و بدون deploy.
- کلید بگیرید و اولین درخواست را بزنید:
curl "https://api.fikaro.ir/my-shop/v1/product?limit=20" \
-H "Authorization: Bearer apck_..."
بدون اینکه سروری اجاره کرده باشید، دیتابیسی نصب کرده باشید یا خط کدی برای بکاند نوشته باشید. مسیر کامل در شروع سریع.
اگر میخواهید قبل از تصمیم، گزینهها را کنار هم ببینید، API آماده چهار نوع «آماده» را از هم جدا میکند و Backend as a Service ایرانی مقایسه با Firebase و Supabase را دارد.
سوالات متداول
- با فیکارو VPS رایگان میگیرم؟
- خیر، و هیچ سرویس جدیای VPS رایگان پایدار نمیدهد. چیزی که میگیرید متفاوت و برای بیشتر پروژهها مفیدتر است: سرور و دیتابیس و API یکجا، با اعتبار هدیه برای شروع و بعد پرداخت ساعتی — بدون اینکه سروری اجاره یا مدیریت کنید.
- بدون VPS، پروژهام کجا اجرا میشود؟
- روی زیرساخت فیکارو داخل ایران، با یک دیتابیس PostgreSQL اختصاصی برای هر پروژه و بکاپ منظم. آدرس اختصاصی پروژه از همان ابتدا فعال است و دامنه و SSL و محدودیت نرخ بخشی از سرویساند.
- از یک VPS ارزان گرانتر درمیآید؟
- اگر فقط اجارهی ماهانه را مقایسه کنید، شاید. ولی VPS خالی هنوز بکاند ندارد؛ باید نوشته یا خریده شود و بعد نگهداری شود. وقتی زمان راهاندازی و نگهداری را هم حساب کنید، معمولاً معامله برعکس میشود — بهخصوص که پروژهی متوقف در فیکارو هزینهای ندارد.
- اگر بعداً خواستم روی سرور خودم بروم چه؟
- مدل داده، رکوردها و قوانین هر زمان بهصورت کامل قابل خروجی گرفتناند، پس دادهتان گروگان نیست. خروجی سورس کد پروژه هم در برنامه است ولی هنوز فعال نیست.
مطالب مرتبط
- ۴ دقیقه مطالعه
بکاند آماده برای اپلیکیشن: هر آنچه قبل از انتخاب باید بدانید
دنبال بکاند آماده برای اپلیکیشن موبایل یا وب هستید؟ ببینید بکاند آماده دقیقاً چه اجزایی دارد، چه زمانی بهصرفه است و چطور در چند دقیقه راهاندازیاش کنید.
- ۴ دقیقه مطالعه
Backend as a Service ایرانی؛ راهنمای انتخاب BaaS برای تیمهای داخل ایران
Backend as a Service چیست و چرا نمونه ایرانی آن برای تیمهای داخل ایران انتخاب عاقلانهتری است؟ مقایسه Firebase و Supabase با گزینه ایرانی — از تحریم تا پرداخت ریالی.